Làng nghề truyền thống

Đóng
ĐỨC HÒA CÓ NGHỀ TRUYỀN THỐNG CHẰM NÓN LÁ 12/01/2017

Có dịp về Đức Hòa - Long An, đi qua các xã Hiệp Hòa, An Ninh Đông, An Ninh Tây, Lộc Giang…bạn sẽ bắt gặp hình ảnh của những cụ già, các chị tuổi trung niên cùng các em nhỏ tập trung trước sân nhà, vui vẻ chuyện trò cùng bàn tay thoăn thoắt luồn kim khâu nón, thích nhất là được  nhìn ngắm hình dáng của những chiếc nón trông thật xinh xắn, mộc mạc làm sao. Nhưng đằng sau những chiếc nón ấy là những giọt mồ hôi ướt đầm trên áo, những mũi kim vô tình đâm trúng vào ngón trỏ, thế mới biết được nỗi cơ cực, nhọc nhằn của người thợ nón miền quê.

Không ai nhớ rõ nghề chằm nón lá ở Đức Hòa có từ bao giờ và tổ nghề là ai? nhưng dấu tích có liên quan đến nghề này được các bô lão ở địa phương kể rằng, cách đây vài trăm năm ở Lộc Giang có địa danh rừng bảy mẫu với bạt ngàn cây mật cật - loại cây có thể lấy lá để chằm nón và hiện nay địa điểm này vẫn còn nhìn thấy những cây mật cật mọc lên trên nền đất. Khi lưu dân người Việt đến khai phá vùng đất mới đã mang theo nghề thủ công truyền thống chằm nón và họ đã biết tận dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên cây mật cật tại chỗ để chằm nón, phục vụ cho nhu cầu cuộc sống hàng ngày. Nên nghề chằm nón lá ở Đức Hòa có lẽ xuất hiện sớm nhất trong thời gian này.

   
  Chẻ tre làm vòng nón  Tra vòng nón vào khung

Để làm ra một chiếc nón lá đẹp cần cả một tấm lòng, bởi nó đòi hỏi người làm nón phải hết sức tinh tế, tỉ mỉ từ khâu chọn nguyên liệu, cách khâu từng đường kim, mũi chỉ sao cho đều và khích mới có được một chiếc nón như ý. Để chằm nón phải có lá mật cật, chiếc khung, chỉ, nhợ... Một thợ nón ở Đức Hòa tâm sự: xử lý lá mật cật là một trong những công đoạn rất quan trọng vì nếu trời mưa không phơi được phải đem luộc lá, rồi vuốt trên bếp than hồng cho thẳng lá và đạt đến độ khô, độ chín, độ bền và bóng lá. Sau đó, chọn lá và cắt lá rồi dùng kim xâu lá thành từng xâu để sau khi rải vành sẽ xếp đặt chúng lên mô - gọi là công đoạn xoay lá. Kế đến là dùng kim và nhợ để khâu lá nón với các vòng nón. Chằm nón bao giờ cũng thực hiện từ trên xuống, đều tay, mũi kim phải đều và lỗ khâu phải thật kín, tiếp đến là dùng kéo cắt lá dư ở mép vành nón sau đó tiến hành nứt vành nón. Lúc khâu nón xong, người làm sẽ quết lên mặt ngoài nón một lớp dầu bóng tạo độ bền khi đi mưa, đi nắng.

 
 Nón lá Đức Hòa

Đến làng nghề chằm nón lá ở Đức Hòa không chỉ được trải nghiệm các công đoạn làm nón mà bạn còn bắt gặp được hình ảnh trao đổi, thu mua nón của các thương lái, rất đông vui và náo nhiệt. Nón lá Đức Hòa có loại dày, loại thưa, loại lỡ được nhiều người ưa chuộng và những chiếc nón nơi đây không chỉ đến tay người dân trong vùng mà còn được tiêu thụ khắp các tỉnh thành, thậm chí theo chân du khách ra nước ngoài.

“Không phức tạp, không cầu kỳ, bất kỳ ai cũng có thể học và làm được, nghề này không giàu nhưng tiền lời kiếm được từ công chằm nón đã giúp chúng tôi có cuộc sống thanh đạm…”.Đó là tâm sự của những người thợ nón ở Đức Hòa nhưng họ cũng có những băn khoăn riêng:“Gần đây ở Đức Hòa mọc lên nhiều khu công nghiệp, nhiều thợ chằm nón đã bỏ nghề đi làm ở xí nghiệp với mức thu nhập cao và ổn định, cái khó nữa là nguồn nguyên liệu và đầu ra sản phẩm còn chưa ổn định đã làm cho nghề truyền thống này ngày một sa sút”. Thế nên làng nghề rất cần các ngành chức năng quan tâm, hỗ trợ, đảm bảo nguồn nguyên liệu và đầu ra cho sản phẩm. Có như vậy, nghề chằm nón nơi đây mới phát triển bền vững.

Đất nước đổi mới, hội nhập và phát triển, phong cách thời trang xuất hiện hàng trăm ngàn loại nón nhưng dù thế nào đi nữa cuộc sống ở làng nghề chằm nón Đức Hòa vẫn vậy, nón lá vẫn được đưa ra chợ đi khắp các vùng lân cận để người nông dân đội đầu che nắng, che mưa, để những cô gái trẻ làm duyên làm dáng… và những chiếc nón lá ấy không đơn giản chỉ là vật đội đầu nữa, nó là sản phẩm kết tinh từ bàn tay sáng tạo, khéo tay của những người mẹ, người chị tảo tần nhiệt quyết với nghề để làng nghề nơi đây không bị mai một trước cuộc sống hiện đại./.

Bài và ảnh: Đỗ Lan

 





Các tin khác:


1







Số lượt truy cập

Người dùng Online

Thành Viên Online Thành Viên Online:
Khách Khách: 38
Thành Viên Thành Viên: 0
Tổng Số Tổng Cộng: 38