Lễ hội

Đóng
KHÁM PHÁ LỄ HỘI DÂN GIAN TRUYỀN THỐNG Ở LONG AN 12/05/2016

Long An là tỉnh có bề dày về truyền thống lịch sử - văn hóa. Trong quá trình khai cơ lập nghiệp, các thế hệ tiền nhân đã để lại nhiều di sản văn hóa vô cùng quý báu, trong đó có các lễ hội truyền thống, đa phần gắn với tín ngưỡng nông nghiệp, với tục thờ nữ thần, với các nhân vật lịch sử và với tín ngưỡng dân gian. Tuy không có nhiều lễ hội lớn như các nơi khác nhưng Long An có những lễ hội tiêu biểu, thể hiện sự sáng tạo và mang sắc thái địa phương, có tầm ảnh hưởng rộng và thu hút đông đảo nhân dân trong vùng và khách thập phương như: Lễ hội Làm Chay, Lễ hội Vía Bà Ngũ Hành, Đại lễ Kỳ Yên đình Tân Phước Tây. Nếu đến du lịch Long An vào mùa lễ hội, được hòa mình vào không gian văn hóa tâm linh ấy bạn sẽ có những trải nghiệm thú vị và độc đáo về phong tục tập quán, đời sống tâm linh, nghệ thuật trình diễn dân gian, trò chơi dân gian, ẩm thực đặc trưng... của vùng đất này.
Dưới đây là những lễ hội truyền thống mà du khách đến Long An không nên bỏ lỡ.
Lễ hội Làm Chay ở Đình Tân Xuân, thị trấn Tầm Vu, huyện Châu Thành

 
 Đình Tân Xuân trong ngày Lễ hộ Làm Chay       
  Thầy trò Đường Tăng nghe chiếu của vua Đường đi thỉnh kinh đánh động

Lễ hội Làm Chay khơi nguồn từ lòng yêu nước, sự yêu thương và kính trọng các bậc nghĩa khí trung kiên đã hy sinh trong phong trào võ trang kháng Pháp nửa đầu thế kỷ XIX ở Tầm Vu mà tiêu biểu là Đỗ Tường Phong và Đỗ Tường Tự. Người dân vùng Tầm Vu ngày ấy phao tin “loạn cô hồn dậy dẹp chợ”, không buôn bán được, cần phải cúng tế và mượn cớ để làm lễ trai đàn (hay chay đàn) cúng cô hồn, chiến sĩ trận vong nhằm tránh sự đàn áp của giặc, theo thời gian, trở thành Lệ làm chay và ngày nay là Lễ hội Làm Chay. Đây là một nghi thức cúng tế của Phật giáo là lễ lập đàn cúng chay để cầu siêu cho các cô hồn vất vưởng, các vong linh ma quỷ không để chúng làm hại con người và cầu an cho bá tánh.

Đối tượng chính của lễ hội là Ông Tiêu (Tiêu Diện Đại Sĩ), một hóa thân của đức Quán Thế Âm Bồ Tát, theo Phật giáo và tâm thức dân gian là vị đứng đầu và cai quản thế giới ma quỷ. Ngoài Ông Tiêu, đối tượng cử lễ còn có Phật Thích Ca, A Nan, Ca Diếp, hai vị thủ lĩnh nghĩa quân trong phong trào Thủ Khoa Huân kháng Pháp cuối thế kỷ XIX là Đỗ Tường Phong, Đỗ Tường Tự, hai vị tiền bối cách mạng là Châu Văn Giác, Võ Duy Truyện cùng 155 liệt sĩ ở địa phương.

Lễ hội bắt đầu vào lúc 10 giờ ngày 15 tháng Giêng với nghi thức thỉnh Ông Tiêu. Sau đó, thỉnh phật, thỉnh kinh, thỉnh thầy. Cũng trong ngày, diễn ra Lễ khai mạc lễ hội, Khai kinh tụng cầu an, cúng tế liệt sĩ. Từ 20 giờ có các hoạt động giao lưu ca nhạc tài tử và xe hoa diễu hành vòng quanh thị trấn Tầm Vu, kéo dài đến 0 giờ.

Ngày 16 tháng Giêng, vui nhất là phần hội với các trò chơi dân gian như bịt mắt đập nồi đất, kéo co, thả - bắt vịt, nhảy bao bố, leo cột mỡ… cùng với các trò chơi hiện đại như chạy việt dã, đua xe đạp chậm, bóng chuyền và bóng đá. Cùng lúc đó là lễ cúng cô hồn. Sau đó có nghi thức Thỉnh cổ bánh.

+ 12 giờ, thỉnh Ông Tiêu lên giàn.

+ 13 giờ, Lễ chiêu u có sự tham gia đông đảo của quần chúng nhân dân, đến các địa điểm chiêu u cúng vái, thỉnh cô hồn về giàn Ông Tiêu.

+ Lúc 18 giờ, Thỉnh kinh, đánh động, thỉnh thầy bắt đầu diễn ra với màn diễn hấp dẫn của thầy trò Tam Tạng vâng lệnh vua Đường sang Tây Trúc thỉnh kinh.

+ 20 giờ 30, nghi thức Phóng đăng diễn ra trên sông Tầm Vu, một hình thức có ý nghĩa như lễ phóng sinh thả chim đa đa, rùa, cá nhằm mục đích hướng tới giác ngộ, giải thoát chúng sinh.

+ Đúng 0 giờ, nghi thức quan trọng nhất là Xô giàn - đưa khách để tống tiễn cô hồn: bánh, trái cây, gạo, muối trên giàn được rải xuống và phân phát cho trẻ em, sau đó đốt hình ông Tiêu kèm theo giấy tiền vàng bạc. Nghi thức đưa khách (cô hồn) được thực hiện trên chiếc thuyền giấy có để đồ cúng bên trong, được đặt trên bè chuối rồi thả thuyền xuôi theo dòng sông Tầm Vu. Lễ hội Làm Chay đến đây kết thúc.

Lễ hội Vía Bà Ngũ Hành ở miếu Bà Ngũ Hành xã Long Thượng, huyện Cần Giuộc

 

Khai mạc Lễ hội Miếu Bà Ngũ Hành Long Thượng   

Hát chặp Địa Nàng trong ngày Hội vía Bà                                                          

Miếu Bà Ngũ Hành Long Thượng ra đời trong công cuộc khai hoang lập làng của cộng đồng cư dân địa phương, nơi thờ năm yếu tố vật chất theo thuyết Âm Dương Ngũ Hành được tín ngưỡng hóa thành năm vị phúc thần là Ngũ Hành Nương Nương mà dân gian tin rằng có quyền năng trong các lĩnh vực liên quan đến năm yếu tố vật chất căn bản tạo nên trời đất: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Hàng năm, từ ngày 18 - 21 tháng Giêng (ÂL), lễ hội diễn ra với các nghi lễ tín ngưỡng dân gian với nghi thức của một lễ Kỳ Yên, cùng nghệ thuật hát bóng rỗi đã thu hút hàng chục ngàn lượt khách thập phương đến với lễ hội để chiêm bái, cầu an, vui chơi giải trí, giao lưu cộng cảm.

Ngày 18 tháng Giêng: lễ Khai Môn Thượng Kỳ bắt đầu lúc 6 giờ sáng là sự chuẩn bị những công việc trước khi cử hành đại lễ như mở cửa chính của miếu, thượng cờ ngũ sắc và cờ tổ quốc, mọi người cùng nhau quét dọn, bày biện, trang trí, treo đèn, kết hoa. Sau đó tiến hành lễ Mộc Dục là lễ tắm rửa thần vị của Ngũ Hành Nương Nương. Cũng trong ngày có lễ Khai chung cổ là nghi lễ đánh những tiếng chuông và tiếng trống đầu tiên trong lễ Cầu An. Sau đó là Khai mạc lễ hội Miếu Bà.

Ngày 19 tháng Giêng, lúc 9 giờ sáng có trò diễn dân gian gồm Hát bóng rỗi, múa bóng ca tụng sự linh hiển và công đức của Bà. Người hát bóng rỗi đa phần là những ái nam, ái nữ ăn mặc trang phục rất đặc trưng với đầy đủ áo, mũ, khăn, váy, ngạch quan, và trang điểm cầu kỳ bằng phấn son, thường hát những bài bản có sẵn hoặc ứng tác nội dung phù hợp với đối tượng mời, bằng các làn điệu như tuồng, lý, kể vè… và họ còn trổ tài trình diễn các tiết mục múa hết sức đặc sắc, mang tính chất “xiếc” như múa dâng bông, múa dâng lộc, múa bông huệ, múa ghế, múa khạp, múa dao, múa dâng rượu. Sau đó là lễ Đại Bội được cử hành trước khi đoàn hát bội trình diễn các vở tuồng cổ.

Vào ngày 20 tháng Giêng, lúc 2 giờ 30 phút sáng có nghi lễ Túc Yết (lễ hương chức ra mắt thần).

Vào lúc 4 giờ sáng, ngày 21 tháng Giêng là lễ Đoàn Cả (lễ tạ thần). Sau đó, lễ hội kết thúc lúc 9 giờ cùng ngày.

Đại lễ Kỳ Yên đình Tân Phước Tây, xã Tân Phước Tây, huyện Tân Trụ
 
 

  Đình Tân Phước Tây trong ngày Lễ hội      

 
  Đồ cúng, tế Thần trong Đại lễ Kỳ Yên

Lễ cúng Kỳ Yên là cổ lệ đã có từ xa xưa ở đình Tân Phước Tây, là lễ cúng bái những bậc tiền bối đã có công khai phá lập nên xóm làng, những vị có công với đất nước trong việc mở mang bờ cõi và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Đại lễ Kỳ Yên đình Tân Phước Tây diễn ra từ ngày 15 - 17 tháng 12 (AL). Theo lệ, cứ 3 năm, Ban quý tế đình làm lễ tế long trọng và quy mô với đầy đủ nghi thức nên gọi là Đại lễ Kỳ Yên đình Tân Phước Tây.

Ngày 15 tháng 12: lúc 9 giờ tiến hành lễ Khai môn thượng kỳ là nghi lễ mở cửa chính của đình, bày biện trang trí, quét dọn, làm vệ sinh, treo cờ, treo đèn, chọn lựa hoa quả đan kết hình tượng tứ linh trang trí trên các hương án thờ thần. Lễ Mộc dục là lễ tắm thần vị vào lúc 11 giờ. Đến 20 giờ cùng ngày có nghi thức tụng kinh cầu an.

Ngày 16 tháng 12, lúc 15 giờ chiều diễn ra lễ Tiền hiền, Hậu hiền và Tiền vãng, Hậu vãng là lễ tế các vị tiền nhân có công lập làng, lập đình và các anh hùng liệt sĩ ở địa phương. Lễ Tỉnh sanh diễn ra lúc 19 giờ là lễ giết một con vật sống để tế thần linh trong ngày lễ Kỳ Yên. Theo sau đó là nghi lễ Ế mao huyết (hay Yểm mao huyết) là việc mang tô lông và huyết heo đem chôn dưới bàn thờ Thần nông với ý nghĩa nhằm phục hồi sinh khí, cầu mong cho cây lành trái ngọt, ruộng vườn tốt tươi. Tiếp theo sau đó là lễ Đàn cả (Đoàn cả để tế Thần tạ ơn thần đã cho mưa thuận gió hòa, dân khang vật thịnh).

Sáng ngày 17, trong không khí bà con nhân dân và khách thập phương chiêm bái linh thần, lễ Tế hậu sở được cử hành lúc 19 giờ để cúng tế Tiền hiền, Hậu hiền và Tiền vãng, Hậu vãng và thập loại cô hồn.

Ngoài ra, trong các kỳ Đại lễ Kỳ Yên đình Tân Phước Tây còn có một số nghi lễ khác như: lễ Xây chầu, lễ Đại bội, Hát bội, lễ Tôn vương, Tôn soái.

Một lần đến Long An, khám phá lễ hội truyền thống, được hòa mình vào những hoạt động diễn ra trong lễ, được giao lưu cộng cảm với người đi lễ để trao truyền những đạo lý, tình làng nghĩa xóm thân thương… Và chính sự thiêng liêng cùng không khí vui vẻ của lễ hội sẽ mang đến cho bạn sự thanh thản nơi tâm hồn, quên đi những lo toan thường nhật để về với cội nguồn, về với thiên nhiên./.

                                                                                                                                                                      Đỗ Lan

(Bảo tàng LA)







Các tin khác:


1
Thứ Hai, 24/09/2018 15:22







Số lượt truy cập

Người dùng Online

Thành Viên Online Thành Viên Online:
Khách Khách: 4
Thành Viên Thành Viên: 0
Tổng Số Tổng Cộng: 4